We maakten samen met jullie de Staat van Gezinnen 2026, de vijfde editie inmiddels. Nederland lijkt een gezinsvriendelijk land. Ouders geven opnieuw een 7,3. Het is een fijn land om in te wonen volgens 93%. Maar achter deze cijfers komt ook een ander verhaal naar voren. De stress onder ouders verschuift van nooit-soms naar vaak-altijd. Zo ver zelfs dat we bijna weer op het stressniveau van de tweede corona lockdown zitten. De cijfers zijn zorgelijk, aldus Marjet Winsemius, initiatiefnemer van de Stem van Ouders.
Wil je de hele Staat van Gezinnen 2026 lezen, dat kan hier!
Staat van Gezinnen 2026
Op papier lijkt Nederland ideaal voor gezinnen: kraamzorg, consultatiebureaus, kinderbijslag en speeltuinen in elke buurt. Maar in de praktijk is het veel moeilijker. Ouders worstelen met:
- Bureaucratie en tijdgebrek
- Schuldgevoelens omdat ze niet aan het ‘perfecte plaatje’ voldoen
- Dure en ingewikkelde kinderopvang
- Onbetaalbare huizen
- Te kort (deels onbetaald) verlof
- Onveiligheid: buitenspelen voelt risicovol, en online zijn kinderen ook niet veilig
- Ongelijke verdeling van zorgtaken
- Onderwijs en jeugdzorg
- Combinatie werk, gezin en zorg
- Te weinig slaap en tijd voor zichzelf
- Druk op de relatie als die er is
- Te weinig steun uit de omgeving
Ook gezonde voeding is een punt dat dit jaar voor het eerst genoemd wordt: veel ouders vinden het te duur. “Als een zak chips goedkoper is dan een zak appels, dan gaat er iets mis,” zegt een ouder. De combinatie van zorgen en uitdagingen zorgt ervoor dat ouders zich opgejaagd en uitgeput voelen.
“De afgelopen jaren dachten we dat we herstelden van de coronacrisis. Maar de cijfers liegen niet: de stress is weer net zo hoog als tijdens de lockdown. Het is niet tijdelijk, maar structureel. Als we niets doen, gaat dit mis.” – Marjet Winsemius
Dit speelt zich af tegen een onrustige politieke en economische situatie in de wereld. Ouders maken zich grote zorgen over de toekomst: klimaatverandering, politieke onrust, een instabiele economie en polarisatie en individualisatie maken alles onvoorspelbaar.
Uit het onderzoek blijkt ook dat de kloof tussen inkomensgroepen groeit. Ouders maken zich veel meer zorgen over de toekomst en of hun inkomen nog wel voldoende zal zijn. Gezinnen met weinig geld hebben het extra moeilijk. Ze moeten vechten om het hoofd boven water te houden en hun kinderen blijven achter in ontwikkelingsmogelijkheden omdat er te weinig geld op de bank staat. Bovendien is het moeilijk om om steun te vragen als je die al weet te vinden.
Ouders voelen zich niet gesteund. 71% van de ouders vindt dat de politiek te weinig aandacht heeft voor gezinnen. Terwijl ouders juist gehoord willen worden over dingen die hen raken, zoals de opvoeding en veiligheid van hun kinderen. Ook op het werk is er weinig flexibiliteit of begrip voor gezinsleven.
“In een samenleving waar ‘mij niet bellen’ normaal is, missen ouders een gemeenschap waar ze op kunnen rekenen. We moeten naar ‘je mag me bellen’ toe.” – Marjet Winsemius
Ook jongeren en opa’s/oma’s maken zich zorgen
Voor het eerst zijn ook jongeren en opa’s en oma’s bevraagd. Zij vinden Nederland over het algemeen fijn, maar hebben wel zorgen. Jongeren maken zich zorgen over school, geld, mentale gezondheid en de toekomst. Opa’s en oma’s over het verliezen van hun zelfstandigheid, gezondheid en zorg voor dierbaren.Beide groepen benadrukken het belang van betaalbaar wonen en veiligheid.
Beiden zien de stress bij ouders. Opa’s en oma’s vinden dat ouders van nu het moeilijker hebben dan vroeger, onder andere door financiële druk, sociale media en het gebrek aan tijd voor echte verbinding.
Oplossing
Het onderzoek toont aan dat er een fundamentele verandering nodig is. Nu gaat beleid uit van bestaande systemen, terwijl de behoefte van gezinnen centraal moet staan. Ouders hebben structurele oplossingen nodig. Bovendien zijn ze op zoek naar een politiek die luistert en investeert in de toekomst van de kinderen.
Wat wij doen
Met de resultaten gaan wij naar de Tweede Kamer, Minister Aartsen, maatschappelijke organisaties en media. We laten de Stem van Ouders horen en schuiven onze eigen stoel aan bij iedereen die wil luisteren.
Stem van Ouders
Stem van Ouders is een nieuw initiatief dat is gemaakt door ouders en voor ouders. Het idee komt voort uit de wens van veel ouders om meer mee te praten over beslissingen en gesprekken die hen en hun kinderen raken. Wij zorgen op een betrouwbare en open manier dat deze ouders echt een plek krijgen aan tafel. Zo krijgen zij de kans om mee te doen en mee te denken, in het belang van henzelf én hun kinderen.
Wil je ook meedenken en meedoen? Schrijf je dan nu in. We sturen je dan zo af en toe een vragenlijst of nodigen je uit om aan te schuiven bij de politiek, media of maatschappij. Bijna 12.000 ouders doen al mee en laten hun stem horen.
